Di Sản Trong Túi Rác
6
“Đó là khoản tiền tiết kiệm cuối cùng của bà. Bà lấy tiền dưỡng già cho con trai mở cửa hàng.”
Cô cả lên tiếng: “Chuyện này tôi biết. Khi đó mẹ có nói với tôi.”
“Mười lăm vạn. Đã sinh ra bao nhiêu?” tôi hỏi.
“Đến lúc chia tài sản, cửa hàng cộng nhà cửa xe cộ tiền tiết kiệm — năm trăm vạn.”
Tôi nhìn bố.
“Trong năm trăm vạn đó, có mười lăm vạn tiền gốc của bà. Bố đã trả chưa?”
Sắc mặt bố thay đổi.
“Cái đó… là mượn… sau này…”
“Chưa trả.” Cô cả nói thay. “Khi mẹ còn sống đã nói với tôi, em trai tôi chưa từng trả.”
Không khí trong phòng thay đổi.
Chú hai đặt chén xuống. Thím ba không nhìn mẹ nữa mà nhìn bố.
“Bố dùng tiền của bà để làm giàu. Bà mất rồi, bố lại gom quần áo cũ của bà nhét vào túi rác, ném cho con gái mình.”
Giọng tôi không lớn, nhưng từng chữ mọi người đều nghe rõ.
“Mọi người đoán xem, trong đống quần áo cũ đó, bà để lại cái gì?”
Tất cả đều nhìn tôi.
Tôi mở túi hồ sơ.
Lấy ra thứ đầu tiên.
Sổ tiết kiệm.
“Đây là sổ bà dùng tiền lương hưu của mình, từ năm tôi sinh ra, mỗi tháng gửi một lần, suốt mười tám năm.”
Tôi lật trang đầu.
“Chủ tài khoản: Triệu Tiểu Mãn. Số dư: bốn trăm hai mươi mốt nghìn năm trăm tệ.”
Tay mẹ run lên.
Bố nhìn chằm chằm cuốn sổ.
“Được khâu trong ống tay áo bông.”
Tôi lấy ra thứ thứ hai.
Sổ đỏ.
“Địa chỉ: số 64 phố Đông Thành. 47 mét vuông. Chủ sở hữu: Triệu Tiểu Mãn. Bà mua năm 2006 bằng tiền riêng của mình. Khi đó hơn tám vạn. Bây giờ định giá một trăm tám mươi vạn.”
“Giấu trong túi áo gile.”
Mặt anh trai trắng bệch.
“Em—”
“Tôi chưa nói xong.”
Tôi lấy ra thứ cuối cùng.
Lá thư.
Phong bì đã cũ. Năm năm qua tôi đọc rất nhiều lần, góc đã mềm đi.
“Đây là thư bà viết tay. Để trong túi áo len đỏ.”
Tôi nhìn quanh.
Cô cả đưa tay che miệng.
Tôi mở thư.
“Tôi đọc vài đoạn.”
Trong phòng không còn âm thanh. Ngay cả tiếng máy lạnh cũng nghe rõ.
“‘Tiểu Mãn, bố con là người hồ đồ. Mẹ con là người khôn tính. Người khôn tính đi với người hồ đồ, khổ nhất là con.’”
Mặt mẹ lúc đỏ lúc trắng.
“‘Bố con mượn tiền bà mở cửa hàng, bà đưa nó mười lăm vạn. Đó là toàn bộ tiền tiết kiệm cuối cùng của bà. Nhưng bà giữ lại tám vạn, lén mua căn nhà này.
Bố con không biết. Chủ sở hữu ghi tên con.’”
Môi bố run lên.
“‘Họ nuôi con mười tám năm, nhưng họ nợ con mười tám năm công bằng. Món nợ này, con tự hiểu trong lòng là được.’”
”
Tôi lật lá thư đến dòng cuối cùng.
“‘Những gì bà có thể cho con chỉ có vậy thôi. Con giữ lấy. Sống cho tốt. Đừng để bản thân chịu thiệt.’”
“‘Bà thương con.’”
Trong phòng riêng có người đang lau nước mắt.
Là cô cả.
“Mẹ…” giọng cô run lên.
Tôi gấp lá thư lại, cho vào phong bì.
Nhìn bố.
“Bố coi đồ của bà là rác, ném cho con.”
“Còn bà thì khâu những thứ quý giá nhất vào trong đống quần áo cũ mà bố khinh thường.”
“Thứ bố vứt đi là bà. Thứ con nhặt lại cũng là bà.”
Bố chống tay lên bàn.
Ông há miệng.
“Cái đó… là mẹ tao để lại cho nhà họ Triệu—”
“Nhà họ Triệu?”
Tôi chỉ vào sổ tiết kiệm và sổ đỏ.
“Tên chủ tài khoản ghi là ai?”
“Triệu Tiểu Mãn.”
“Chủ sở hữu ghi là ai?”
“Triệu Tiểu Mãn.”
“Thư bà viết cho ai?”
“Triệu Tiểu Mãn.”
“Bố tên là Triệu Tiểu Mãn à?”
Ông không nói được nữa.
Anh trai đứng bật dậy.
“Không đúng! Di sản của bà phải chia cho tất cả cháu! Tôi cũng là cháu của bà—”
“Anh cứ đi kiện.”
Tôi lấy thêm một tờ giấy từ túi hồ sơ.
“Giấy công chứng di chúc. Làm từ ba năm trước. Khi bà còn sống, sổ tiết kiệm đã đứng tên tôi, nhà cũng đứng tên tôi. Bản công chứng này xác nhận toàn bộ quyền sở hữu.”
Tôi đặt giấy xuống bàn.
“Anh cứ kiện, tòa án sẽ xét theo di chúc công chứng. Anh nghĩ mình thắng được không?”
Anh trai cầm tờ giấy lên xem vài giây.
Tay anh cũng run.
“Em… em biết từ lâu rồi! Em cố ý không nói!”
“Đúng. Năm năm trước tôi đã biết.”
Tôi nhìn anh.
“Nhưng không phải cố ý không nói. Là không cần phải nói.”
“Lúc các người chia cho tôi một túi quần áo cũ, các người đâu có hỏi tôi có muốn không. Vậy thì tôi phát hiện trong đó có gì, cũng không cần báo lại cho các người.”
“Đó là bà cho tôi. Không liên quan đến các người. Giống như năm trăm vạn là bố mẹ cho anh, không liên quan đến tôi.”
Thím ba khẽ nói: “Nói vậy không sai.”
Chú hai nhìn bố, lắc đầu.
Cô cả lau nước mắt, giọng khàn đi: “Em à, em xem đi. Lúc mẹ còn sống, bà bảo em để lại cho Tiểu Mãn một khoản hồi môn, em cứ ‘ừ ừ’ cho qua.
Em có để lại không?”
Bố không nói gì.
“Mẹ biết em sẽ không để. Nên bà tự để lại. Bà đề phòng chính em.”
Câu đó đâm trúng.
Bố ngả người vào lưng ghế, như bị đánh một cú.
Cô cả quay sang nhìn anh trai.
“Lỗi Lỗi, lúc chia nhà, ai là người nói ‘đống đồ rách đó cho nó là được, đỡ để nó bám không chịu đi’?”
Khóe miệng anh giật nhẹ.
“Đúng. Đồ rách cho nó, người cũng đi rồi.” giọng cô cả đột nhiên cứng lại. “Giờ năm trăm vạn tiêu hết, quay lại đòi tiền nó. Mặt mũi con để đâu?”
Anh ngồi xuống.
Cúi đầu.
Không nói nữa.
Cả bàn không ai động đũa.
Món ăn nguội lạnh.
Tôi thu sổ tiết kiệm, sổ đỏ, giấy công chứng, lá thư — từng thứ một bỏ lại vào túi hồ sơ.
“Tôi nói rõ một lần.”
Tôi đứng dậy.
“Sau này tiền của Triệu Lỗi, nợ của Triệu Lỗi, việc làm ăn của Triệu Lỗi — không liên quan đến tôi.”
“Bố mẹ già, tôi có thể chu cấp phần của mình. Các người tính lại cho rõ — đã chi cho tôi bao nhiêu, không thiếu không thừa, tôi trả.”
“Còn hơn một đồng cũng không có.”
“Còn tình thân—”
Tôi nhìn bố.
“Mười tám năm các người chưa từng gửi vào. Bây giờ số dư bằng không.”
“Đừng đến chỗ tôi rút nữa.”
Tôi cầm túi hồ sơ, gật đầu với cô cả.
“Cô, con đi trước.”
Cô gật đầu.
“Đi đi.” mắt cô đỏ lên. “Bà con mà thấy được, sẽ vui lắm.”
Tôi bước ra khỏi phòng riêng.
Ra đến cửa quán, nghe phía sau có tiếng khóc.
Là mẹ.
Tôi không quay đầu.
Những chuyện sau đó, tôi nghe lại từ cô cả, từng chút một.
Bữa cơm hôm đó tan trong không vui.
Anh trai không kiện. Anh tìm luật sư hỏi thử, luật sư xem giấy công chứng xong nói cơ hội thắng chưa tới một phần mười. Anh chửi luật sư vài câu rồi thôi.
Nhưng sau bữa đó, thái độ của họ hàng thay đổi hẳn.
Chú hai trước đây luôn trung lập — “chuyện nhà em trai tôi không xen vào”. Sau hôm đó lại nói với người khác: “Chuyện của Quốc Cường làm không ra gì. Mẹ nó để lại cho cháu gái, nếu nó biết chắc cũng giữ lại cho mình rồi.”
Thím ba còn thẳng hơn. Bà gửi vào nhóm họ hàng một bài viết, tiêu đề là: “Vì sao cha mẹ thiên vị cuối cùng đều không có ai nuôi.” Không nhắc tên ai, nhưng ai cũng hiểu đang nói về ai.
Bố vốn rất sĩ diện. Trước đây trong các buổi họp họ hàng luôn ngồi ghế chính, nói chuyện to nhất. Giờ gặp người thân là né.
Mẹ còn khó chịu hơn.
Cả đời bà hiếu thắng, sợ nhất bị người ta nói “không ra gì”. Giờ thì cả nhà đều biết — khi bà còn sống, bà nội đã đề phòng bà. Trong thư còn viết bà là “người khôn tính”.
Bà khôn cả đời, cuối cùng lại bị một bà lão học chưa hết tiểu học tính trước từng bước.
Điều khiến bà không chịu nổi không phải là tiền.
Mà là bị nhìn thấu.
Cô cả nói, có lần mẹ uống rượu, vừa khóc vừa nói:
“Lúc mẹ còn sống, tôi chăm sóc ăn uống cho bà, vậy mà bà lén để tiền cho Tiểu Mãn… có phải từ đầu bà đã không coi trọng tôi không?”
Cô cả đáp:
“Không phải không coi trọng chị. Là không chịu nổi cách chị đối xử với Tiểu Mãn.”
Mẹ không nói gì nữa.
Còn anh trai.
Sau khi tiêu hết năm trăm vạn, anh vay thêm tiền mạng. Lãi rất cao.
Muốn gỡ gạc.
Nhưng không gỡ được.
Đến cuối năm đó, anh nợ hơn bốn mươi vạn.
Điện thoại đòi nợ gọi về nhà liên tục. Bố mẹ cũng bị gọi làm phiền.
Bố tức đến phát gout cấp, phải nhập viện ba ngày.
Anh dọn về nhà.
Hai mươi bảy tuổi, lại ở trong căn nhà từng được chia cho mình. Chỉ là căn nhà Giang Bắc trị giá một trăm sáu mươi vạn khi xưa đã bị đem thế chấp.
Giờ anh ở trong một phòng phụ chưa bị kê biên.
Cô cả kể những chuyện này, giọng rất phức tạp.
“Tiểu Mãn, cô không phải thay họ xin con tha thứ. Họ không xứng.”
“Nhưng con đừng hận họ. Không đáng.”
“Con không hận.”
“Thật không?”
“Cô à, hận một người rất mệt. Con không có sức.”
Cô cười.
“Nếu bà con còn sống, cũng sẽ nói như vậy.”
Mùa đông năm đó, có người từ ban giải tỏa liên hệ với tôi, nói khu phố Đông Thành được đưa vào diện cải tạo.
Căn nhà nhỏ 47 mét vuông của bà, theo chính sách mới, sẽ được đền bù một căn nhà 80 mét vuông cộng thêm 45 vạn tiền mặt.
Ngôi nhà mới ở khu Đông Thành.
Một căn hai phòng ngủ.
Hướng nam.
Phòng khách rất rộng.
Ánh nắng sẽ chiếu vào.
Tiết Thanh Minh.
Tôi một mình đến nghĩa trang.
Trên tay cầm chiếc áo len đỏ thẫm.
Đã giặt sạch. Gấp gọn gàng.
Tôi ngồi xổm trước mộ bà. Đặt chiếc áo trước bia.
Bên cạnh là một bó cúc trắng và một túi bánh đào bà thích ăn.
“Bà nội.”
Gió thổi qua.
Trên bia khắc: Mộ tiên mẫu Trần Tú Anh.
“Cuốn sổ tiết kiệm bà để lại, con đã dùng một phần. Mở được hai cửa hàng tiện lợi. Bây giờ mỗi tháng kiếm được hơn một vạn.”
“Căn nhà bà mua cho con, gặp đúng lúc giải tỏa. Có thể đổi một căn mới, hai phòng ngủ.”
“Con đã chuyển vào rồi. Hướng nam. Bà thích nhà hướng nam nhất.”
Tôi đặt tay lên bia mộ.
Đá lạnh.
“Trong thư bà nói, bà sợ sau khi bà đi rồi sẽ không còn ai thương con.”
“Bà đi năm năm rồi.”
“Những gì bà để lại, đã thương con suốt năm năm.”
Tôi cúi đầu.
“Bà nội, con không để mình chịu thiệt. Bà nói không được chịu thiệt, con nhớ rồi.”
Gió lại thổi qua. Góc áo len bị hất lên, rồi lại rơi xuống.
“Họ đã đến tìm con. Con không giúp.”
“Bà đừng nói con nhẫn tâm. Con biết bà sẽ không.”
“Nếu bà còn sống, bà cũng sẽ không để con giúp.”
Tôi đứng dậy.
Phủi bụi trên ống quần.
Nhìn lần cuối.
“Năm sau con lại đến.”
Mùa hè năm sau, nhà mới được bàn giao.
Tôi tự tay sửa sang. Không cầu kỳ, sơn tường trắng, lát sàn gỗ. Mua một chiếc giường rộng hơn và một giá sách.
Ngày chuyển nhà, đồ không nhiều.
Thứ đầu tiên được mang vào là một túi nilon đen.
Bên trong là áo bông cũ của bà, áo len xám, áo gile xanh đậm.
Ống tay trái của áo bông có một đường chỉ — tôi đã từng cắt ra rồi khâu lại. Túi bên phải của áo gile cũng vậy.
Tôi treo chúng vào tủ quần áo mới.
Treo ở trong cùng. Sát với quần áo của tôi.
Trên bệ cửa sổ đặt một chậu trầu bà.
Tôi đứng giữa phòng khách.
Ánh nắng từ cửa sổ hướng nam chiếu vào.
Rất sáng.
Điện thoại vang lên.
Một tin nhắn. Cô cả gửi.
“Tiểu Mãn, nhà mới đẹp không? Chụp cho cô xem với.”
Tôi chụp một tấm gửi đi.
Cô trả lời: “Bà con mà thấy được chắc sẽ cười.”
Tôi khẽ cười.
Bước đến trước tủ quần áo, mở cửa.
Những bộ đồ cũ đó lặng lẽ treo ở đó.
Áo bông, áo len, áo gile, áo khoác.
Đều mang sự mềm mại của việc đã được giặt qua vô số lần.
Mùi long não đã không còn nữa.
Nhưng tôi luôn cảm thấy… nó vẫn còn.
Hết.
