Di Sản Trong Túi Rác
5
“Bà nội, Tết rồi.”
Qua rằm tháng Giêng, mẹ đến.
Không gọi trước.
Tìm thẳng đến cửa hàng tiện lợi.
Tôi đoán là cô cả đã nói địa chỉ cho bà. Cô là người mềm lòng, chắc nghĩ “dù sao cũng là người một nhà”, nên nói.
Mẹ mặc áo phao màu đen, tóc bạc đi nhiều so với năm năm trước. Bà đứng ở cửa, nhìn vào một lúc rồi mới bước vào.
“Tiểu Mãn.”
“Vâng.”
Tôi đang lau kệ hàng. Không dừng lại.
Bà đi một vòng trong cửa hàng. Ánh mắt quét qua — quét thương hiệu trên kệ, quét máy POS ở quầy thu ngân, quét giấy phép kinh doanh trên tường.
Bà đang định giá.
Cả đời mẹ tính toán. Nhìn cái gì cũng nghĩ đến giá trị bao nhiêu.
“Cửa hàng này mở được mấy năm rồi?”
“Hơn ba năm.”
“Một mình làm có xuể không?”
“Có thuê thêm một người.”
“Mẹ hôm nay đến, không phải vì tiền.”
Tôi không đáp.
“Lần trước bố con nói chuyện không hay, con đừng để bụng. Tính ông ấy con biết mà.”
Tôi giặt lại khăn lau, vắt khô.
“Tiểu Mãn, anh con đúng là gặp khó khăn. Nó không cố ý phá tiền, là bị người ta lừa.”
“Cái gì mà nhượng quyền trà sữa…”
“Mẹ.”
Bà dừng lại.
“Trước khi đến đây, mẹ đã nghĩ sẵn phải nói gì rồi. Con biết.”
Bà nhìn tôi.
“Nhưng trước khi mẹ nói tiếp, con muốn hỏi một chuyện.”
“Gì?”
“Hồi đó chia tài sản. Năm trăm vạn cho anh, quần áo cũ cho con. Ai là người đề xuất phương án này?”
Ánh mắt bà khẽ dao động.
“Bố con quyết định.”
“Ai là người mở miệng trước?”
Bà không nói.
“Là anh con, đúng không?”
Môi bà động đậy.
“Cô cả đã nói với con. Trước khi chia, anh con nói với bố: ‘Đống đồ rách đó cho nó là được, đỡ để nó bám không chịu đi’.”
Sắc mặt mẹ thay đổi.
“Lỗi Lỗi nó… chỉ nói bâng quơ thôi—”
“Bâng quơ.” Tôi lặp lại hai chữ đó.
Nhẹ như câu năm tôi sáu tuổi bà nói: “Gộp lại tổ chức chung là được.”
“Mẹ, mẹ nuôi con mười tám năm, đúng không?”
“Tất nhiên.”
“Mẹ đã từng tính xem mười tám năm đó, mẹ tiêu cho con bao nhiêu chưa?”
Bà không nói.
“Con tính rồi.”
Tôi mở ghi chú trong điện thoại.
“Từ lớp bảy đến lớp mười hai, tiền học thêm của anh tổng cộng khoảng mười một vạn. Con không có một đồng.”
“Nó học kém—”
“Ba năm cấp ba, anh đổi bốn cái điện thoại. Đến khi con tốt nghiệp, vẫn dùng cái anh ta bỏ lại — màn hình vỡ một góc, con dán miếng dán dùng tiếp.”
Mẹ không nói.
“Anh học đại học, học phí cộng sinh hoạt một năm ba vạn rưỡi. Ba năm cao đẳng, hơn mười vạn. Còn con không có cơ hội học đại học, tốt nghiệp cấp ba cầm một túi quần áo cũ ra khỏi nhà.”
“Con học giỏi— con không muốn học—”
“Mẹ.”
Tôi nhìn thẳng vào bà.
“Ngày đăng ký thi đại học, mẹ nói gì? Mẹ nói: ‘Nhà không nuôi nổi hai đứa học đại học, anh con là con trai, phải ưu tiên nó trước’.”
Khóe miệng bà khẽ trễ xuống.
“Con học giỏi hơn anh. Nhưng mẹ không cho thi. Chuyện này, mẹ tự biết rõ.”
Bà không biện minh nữa.
“Mười tám năm. Tiền mẹ tiêu cho anh, ít nhất cũng năm sáu chục vạn. Còn tiền tiêu cho con — trừ ăn mặc — có đến năm nghìn không?”
Bà đứng bật dậy.
“Tiểu Mãn, con lôi mấy chuyện này ra làm gì? Chuyện qua rồi—”
“Hôm nay mẹ đến tìm con, chẳng phải vì nó chưa qua sao?”
Bà sững lại.
“Năm trăm vạn đã tiêu hết. Giờ quay lại tìm con. Nhưng trong tay con chỉ có một túi quần áo cũ thôi.”
Tôi đặt khăn lau lên kệ hàng.
“Mẹ, con không giúp được.”
Bà nhìn tôi.
Môi run lên hai cái.
“Con… con nhẫn tâm đến vậy sao?”
“Mẹ, ngày chia tài sản, lúc mẹ ném túi rác đó xuống chân con, ai mới là người nhẫn tâm?”
Bà há miệng.
Không nói được gì.
“Người mẹ có thể giúp là anh. Mẹ đã giúp anh mười tám năm rồi. Tiếp tục giúp đi. Đừng tìm con.”
Bà đứng đó, đứng khoảng hai phút.
Rồi xách túi, rời đi.
Tôi nghe tiếng chuông gió.
Sau đó là im lặng.
Tôi tiếp tục lau kệ.
Tay không hề run.
Một ngày trước Tết Thanh Minh, cô cả gọi điện.
“Tiểu Mãn, mai đi tảo mộ cho bà nội, con về không?”
“Con về.”
“Bố con họ cũng đi. Con…”
“Việc nên đi thì cứ đi. Bà là bà, họ là họ.”
Cô thở dài.
“Tiểu Mãn, lúc con đến, đừng cãi nhau với bố. Cô đã nói với chú hai, thím ba rồi, Thanh Minh mọi người cùng đi tảo mộ cho bà, ăn một bữa cơm. Coi như một nhà yên ổn, được không?”
Tôi nói được.
Sáng hôm sau, tôi đến nghĩa trang ở quê.
Nhà cô cả, nhà chú hai, thím ba dẫn theo mấy anh em họ, cộng với bố mẹ và anh trai — ba thế hệ nhà họ Triệu gần như có mặt đầy đủ.
Khi tôi đến, họ đã ở đó.
Bố đang ngồi xổm trước bia mộ đốt vàng mã. Đầu gối không tốt, lúc ngồi xuống phải vịn vào bia.
Mẹ đứng bên cạnh.
Anh trai đứng phía sau cùng, cúi đầu nhìn điện thoại.
Tôi bước tới, đặt một bó hoa trước mộ bà.
Rồi dập đầu ba cái.
Khi đứng lên, bố nhìn tôi một cái. Không nói gì.
Mẹ gọi một tiếng “Tiểu Mãn”. Tôi “vâng” một tiếng.
Tảo mộ xong, mọi người vào một quán ăn ở thị trấn. Cô cả đặt phòng riêng. Một bàn lớn mười hai người.
Không khí ban đầu còn tạm ổn. Cô rót rượu, chú hai nói chuyện đồng áng.
Nhưng sự yên ổn này không kéo dài được.
Ăn được một nửa, anh trai mở lời.
“Tiểu Mãn, nghe nói em mở hai cửa hàng tiện lợi ở Đông Thành?”
Giọng anh ta rất tùy ý, tay nâng chén rượu.
“Vâng.”
“Làm ăn được chứ?”
“Bình thường.”
Anh ta uống một ngụm, cười.
“Em chỉ tốt nghiệp cấp ba mà mở được hai cửa hàng. Tiền ở đâu ra?”
Cả bàn im lặng một giây.
Đũa của cô cả khựng lại.
“Tôi tự kiếm.”
“Mười tám tuổi ra khỏi nhà, người không quá vài nghìn tệ.” Anh ta đặt chén xuống. “Năm năm mở hai cửa hàng, vốn ở đâu ra?”
Anh ta nhìn tôi.
Không phải tò mò.
Là thẩm vấn.
“Có phải bố mẹ lén cho tiền em không?”
Mẹ vội vàng: “Mẹ cho à? Mẹ một đồng cũng không—”
“Vậy là lấy trộm đồ trong nhà.”
Anh ta nhìn chằm chằm.
“Hay là em lấy tiền của bà nội?”
Cả phòng riêng lặng ngắt.
Cô cả đặt đũa xuống.
“Lỗi Lỗi, con nói cái gì thế—”
“Tôi chỉ hỏi thôi. Mười tám tuổi ra khỏi nhà, vài nghìn tệ làm vốn, năm năm mở hai cửa hàng, hơn hai chục vạn từ trên trời rơi xuống à?”
Anh ta nói rất to, để tất cả mọi người đều nghe thấy.
Đó chính là mục đích của anh ta.
Không phải nghi ngờ.
Mà là trước mặt tất cả họ hàng, gán cho tôi cái mác — tiền của cô không sạch.
Tôi nhìn anh ta.
Rồi nhìn quanh bàn.
Cô cả cau mày. Chú hai cúi đầu. Thím ba nhìn sắc mặt mẹ.
Bố cầm đũa, không ăn cũng không đặt xuống.
Không một ai lên tiếng bênh tôi.
“Được.” Tôi nói. “Đã hỏi rồi thì tôi nói rõ trước mặt mọi người.”
Tôi lấy từ trong túi ra một tập hồ sơ.
“Triệu Lỗi, anh nói tôi lấy tiền của bà. Vậy tôi hỏi anh, anh có biết vốn ban đầu mở cửa hàng vật liệu của bố từ đâu ra không?”
Anh ta sững lại.
“Là tiền của bố—”
“Mười lăm vạn.” Tôi nói. “Năm 2004, bố mở cửa hàng, mượn bà mười lăm vạn.”
Tôi nhìn bố một cái.
Ông đặt đũa xuống.
