Chiếc đồng hồ cũ

Bà nội để lại cho tôi một chiếc đồng hồ cũ trước lúc mất.

Ba ngày sau, cả nhà đã bắt đầu lục tung căn phòng của bà để tìm thứ gì đó.

“Đồng hồ, đừng cho ai xem.”

Đó là sáu chữ cuối cùng bà nói với tôi.

Ba ngày sau khi bà qua đời, hương khói trong căn nhà cũ còn chưa tan hết, bác cả đã xới tung mọi ngóc ngách trong phòng bà.

Tôi đứng ngoài cửa nhìn.

Quần áo trong tủ bị kéo xuống từng món, vứt ngổn ngang dưới đất.

Bác gái đứng cạnh liên tục chỉ đạo.

“Ngăn kéo dưới cùng đã xem chưa?”

“Dưới gầm giường nữa.”

“Cái hộp kia mở ra xem.”

Khung cảnh ấy khiến tôi nhớ lại những giây phút cuối cùng trong bệnh viện.

Tay bà nội lạnh ngắt.

Bà nắm chặt lấy tay tôi, dùng chút sức lực còn sót lại để dặn dò:

“Đồng hồ, đừng cho ai xem.”

Khi ấy tôi còn tưởng bà mê sảng.

Nhưng giờ nghĩ lại, từng chữ đều rõ ràng đến rợn người.

Bà mất vào rạng sáng thứ Tư.

Lúc nhận được điện thoại, tôi vẫn đang tăng ca trong căn phòng trọ chưa đầy hai mươi mét vuông.

Tôi lập tức bắt xe đến bệnh viện.

Nhưng vẫn chậm một bước.

Bà đã đi rồi.

Ngoài hành lang, bác cả đang gọi điện thông báo cho họ hàng.

Giọng nói vang vọng khắp tầng lầu.

“Mẹ mất rồi.”

“Đúng, sáng nay.”

“Mọi người tranh thủ về đi, còn phải bàn chuyện trong nhà.”

Thấy tôi đến, bác chỉ gật đầu qua loa.

“Niệm Niệm tới rồi à?”

Tôi khẽ đáp.

Bác lập tức hỏi:

“Bố cháu đâu?”

“Đang trên đường tới.”

Bác gật đầu rồi tiếp tục gọi cho người khác.

Tôi bước vào phòng bệnh.

Bà nội nằm yên trên giường, gương mặt thanh thản như đang ngủ.

Bên cạnh gối là chiếc đồng hồ cũ.

Chiếc đồng hồ đã theo bà suốt nhiều năm.

Mặt kính ngả vàng.

Dây da bong tróc từng mảng.

Hôm qua, bà còn cố lấy nó từ dưới gối ra rồi nhét vào tay tôi.

“Niệm Niệm.”

“Dạ, bà nội.”

“Cái này cho cháu.”

Ngón tay già nua siết lấy cổ tay tôi.

“Đừng cho ai xem.”

“Cất cho kỹ.”

Khi ấy tôi chỉ nghĩ người già trước lúc mất thường nói những điều kỳ lạ.

Không ngờ đó lại là lời dặn cuối cùng.

Tang lễ kéo dài ba ngày.

Bác cả đứng ra lo liệu mọi việc.

Chú ba từ nơi khác vội vã trở về.

Thím ba đi theo sau nhưng ánh mắt liên tục đảo quanh căn nhà.

Bố tôi là người đến muộn nhất.

Ông làm công nhân trong nhà máy.

Nghỉ ba ngày đồng nghĩa mất ba ngày tiền lương.

Đến nơi, ông chỉ lặng lẽ quỳ trước linh đường.

Mắt đỏ hoe.

Không nói một câu nào.

Ngày đầu tiên sau tuần thất, bác cả đề nghị họp gia đình.

Mục đích rất đơn giản.

Chia tài sản.

Bác ngồi chính giữa phòng khách.

Bác gái ngồi bên cạnh.

Chú ba và thím ba ngồi đối diện.

Còn bố tôi vẫn như mọi lần, chọn góc khuất nhất.

Tôi đứng ngoài cửa.

Bác cả liếc nhìn tôi.

“Niệm Niệm, vào bếp đun ấm nước.”

Tôi còn chưa kịp mở miệng thì bác gái đã nói tiếp:

“Người lớn bàn việc, trẻ con đừng đứng nghe.”

Tôi nhìn sang bố.

Ông cúi đầu.

Không nói gì.

Tôi đành đi vào bếp.

Nhưng cửa phòng khách vốn không đóng.

Từng câu từng chữ đều lọt vào tai tôi.

Bác cả lấy ra một tập giấy.

“Tài sản của mẹ đã kiểm kê xong.”

“Căn nhà ở trung tâm thành phố đứng tên mẹ.”

“Trong ngăn kéo có một sổ tiết kiệm, tổng cộng ba trăm hai mươi nghìn tệ.”

“Còn lại đều là đồ cũ.”

Chú ba lập tức hỏi:

“Nhà chia thế nào?”

“Tôi là con trưởng.”

Bác cả đáp rất tự nhiên.

“Căn nhà thuộc về tôi.”

“Còn tiền tiết kiệm?”

“Cho thằng ba.”

Nói xong, bác nhìn sang bố tôi.

“Điều kiện của thằng hai khó khăn hơn.”

“Đồ nội thất trong nhà để thằng hai mang về.”

Tôi đứng trong bếp mà chỉ muốn bật cười.

Một căn nhà.

Một sổ tiết kiệm.

Một đống đồ cũ.

Ba người con chia phần như vậy.

Thế còn người chăm sóc bà suốt tám năm thì sao?

Tôi xách ấm nước bước ra.

“Bác cả.”

“Có chuyện gì?”

“Cháu thì sao?”

Cả phòng lập tức im bặt.

Mọi ánh mắt đồng loạt nhìn sang tôi.

Bác gái bật cười.

“Cháu là cháu gái, cũng muốn chia tài sản à?”

Tôi nhìn thẳng vào bà ta.

“Cháu chăm sóc bà nội tám năm.”

“Chăm sóc là chuyện nên làm.”

“Bởi vì cháu là cháu gái.”

Bà ta đáp tỉnh bơ.

Ánh mắt chợt rơi xuống chiếc đồng hồ trong tay tôi.

“Chẳng phải bà đã để lại đồng hồ cho cháu rồi sao?”

“Một cái đồng hồ rách.”

“Xem như có phần.”

Thím ba cũng cười theo.

“Nếu thật sự thương cháu thì đã để lại thứ đáng giá hơn rồi.”

Bác gái gật đầu tán thành.

“Đúng thế.”

“Con gái vốn là người ngoài.”

“Bà nội cháu còn hiểu chuyện hơn cháu.”

Mỗi câu nói giống như một cái tát giáng thẳng vào mặt tôi.

Tôi siết chặt chiếc đồng hồ.

Các khớp ngón tay trắng bệch.

Nhưng bố tôi vẫn im lặng.

Cuối cùng, chuyện phân chia cứ thế kết thúc.

Bác cả lấy căn nhà.

Chú ba lấy ba trăm hai mươi nghìn tệ.

Bố tôi lấy bàn ghế cũ.

Còn tôi nhận chiếc đồng hồ.

Tối hôm ấy, lúc mọi người ra về, bác gái còn vui vẻ xách theo túi trang sức vàng của bà nội.

Bà ta nói sẽ giữ hộ trước.

Sau này mang đi định giá.

Không ai phản đối.

Cũng chẳng ai hỏi ý kiến tôi.

Tôi là người cuối cùng rời khỏi căn nhà.

Chiếc đồng hồ nằm gọn trong lòng bàn tay.

Những cạnh kim loại cấn vào da thịt.

Đau nhói.

Nhưng vẫn không đau bằng lòng người.

Năm tôi hai mươi tuổi, bà nội từng bị ngã.

Khi ấy bác cả bận làm ăn.

Chú ba ở xa.

Bố tôi không thể bỏ việc.

Cuối cùng, người vào viện chăm bà lại là tôi.

Tôi xin nghỉ học.

Từ đó về sau, gần như cuối tuần nào cũng tới.

Mua thức ăn.

Nấu cơm.

Giặt quần áo.

Lau dọn nhà cửa.

Đưa bà đi tái khám.

Tám năm.

Hơn bốn trăm cuối tuần.

Trong tám năm ấy, bác cả đến thăm tổng cộng mười một lần.

Một nửa là dịp lễ Tết.

Chú ba còn ít hơn.

Chỉ sáu lần.

Nhưng lần nào đến, thím ba cũng hỏi đúng một câu:

“Mẹ để sổ tiết kiệm ở đâu?”

“Để con giữ giúp.”

Có lần tôi đến nhà.

Thấy bà nội ngồi trên giường, mắt đỏ hoe.

Sau này mới biết thím ba đã lấy luôn thẻ bảo hiểm y tế của bà.

Đến lúc bà cần dùng thì mật khẩu đã bị đổi.

Người đổi mật khẩu lại không chịu nói.

Khi ấy tôi tức giận muốn đòi lại.

Nhưng bà nội ngăn tôi.

“Đừng làm lớn chuyện.”

“Người một nhà cả.”

Đó là câu bà nói nhiều nhất.

Cho đến những năm cuối đời.

Sau này bà không còn nói nữa.

Bà chỉ thích ngồi trò chuyện với tôi.

Có lần tôi đang nấu cơm trong bếp.

Bà chống gậy đứng ngoài cửa nhìn tôi rất lâu.

Rồi bất ngờ nói:

“Niệm Niệm.”

“Dạ?”

“Thứ nên thuộc về cháu, bà sẽ không để thiếu.”

Tôi cứ ngỡ bà đang nói về tương lai.

Không ngờ bà đã sớm chuẩn bị tất cả.

Đêm chia tài sản, tôi trở về phòng trọ.

Chiếc đồng hồ nằm dưới ánh đèn bàn.

Kim giây vẫn đều đặn chuyển động.

Tích.

Tích.

Tích.

Tôi cầm nó lên quan sát thật kỹ.

Mặt sau phủ đầy những vết xước cũ.

Nhưng ở góc dưới có một khe hở rất nhỏ.

Trông như từng bị mở ra nhiều lần.

Tôi bật đèn pin điện thoại soi kỹ hơn.

Ngay bên cạnh khe hở xuất hiện một hàng ký hiệu cực nhỏ.