Thủ Khoa Bị Đánh Cắp
Chương 1
Khi tôi đang ngồi ở quầy thu ngân siêu thị thì hai người xuất trình thẻ ngành, lịch sự hỏi liệu có thể tìm một nơi yên tĩnh để trao đổi vài câu hay không.
Phản ứng đầu tiên của tôi là hoảng hốt.
Tôi còn tưởng con trai mình ở ngoài gây ra chuyện gì.
Người điều tra ngồi xuống, lấy từ trong túi hồ sơ ra một tập tài liệu.
“Cô Thẩm Duyệt Hà, chúng tôi muốn xác minh một việc.”
Anh ấy ngẩng đầu nhìn tôi.
“Kỳ thi đại học hai mươi năm trước, số báo danh của cô có phải 07352689 không?”
Tôi chết lặng.
Dãy số ấy, suốt hai mươi năm qua tôi chưa từng quên.
Anh ấy tiếp tục đọc.
“Khoa học Tự nhiên 287 điểm, Toán 146 điểm, Ngữ văn 133 điểm, Tiếng Anh 141 điểm.”
Đọc xong, anh khép tập hồ sơ lại.
“Tổng điểm 707. Thủ khoa toàn thành phố.”
Ngón tay tôi bắt đầu run lên.
Nhưng câu nói tiếp theo mới thật sự khiến cả người tôi đông cứng.
“Trong hệ thống tuyển sinh, người mang số điểm này lại không phải cô.”
Sau khi tổ điều tra rời đi, tôi ngồi một mình trong kho hàng siêu thị rất lâu.
707 điểm.
Thủ khoa toàn thành phố.
Nhưng hai mươi năm trước, số điểm tôi tra được chỉ có 326.
Tôi vẫn nhớ như in ngày hôm đó.
Cầm bảng điểm về nhà, bố tôi không nói lấy một câu.
Ngày hôm sau ông đến Cục Giáo dục.
Ngày thứ ba lại tiếp tục đi.
Ngày thứ tư bị bảo vệ chặn ngoài cổng.
Khi trở về, mái tóc ông đã bạc đi quá nửa.
“Bố, có chuyện gì vậy?”
“Họ nói điểm số không có sai sót.”
Ông nhìn tôi.
“Duyệt Hà, có phải lúc thi con căng thẳng quá không?”
Tôi không trả lời.
Tôi biết rõ mình làm bài thế nào.
Nhưng con số trên giấy vẫn ở đó.
326 điểm.
Ngay cả ngưỡng điểm sàn cũng không chạm tới.
Sau đó bố tôi vẫn tiếp tục đi thêm ba lần nữa.
Mỗi lần trở về đều lặng im.
Cho tới lần cuối cùng, ông chỉ nói một câu.
“Thôi bỏ đi.”
Đó là lần đầu tiên trong đời tôi thấy bố mình cúi đầu trước số phận.
Ba năm sau, ông qua đời.
Ung thư gan.
Bác sĩ nói căn bệnh ấy có liên quan đến việc u uất kéo dài.
Tôi không thể vào đại học.
Cuối cùng trở thành một nhân viên thu ngân bình thường.
Về sau, qua mai mối, tôi quen Trần Duy Đống.
Anh ta làm nhân viên kinh doanh cho một công ty vật liệu xây dựng.
Lần đầu gặp mặt, mẹ chồng đã hỏi trình độ học vấn của tôi.
Nghe tôi nói chỉ tốt nghiệp cấp ba, khóe môi bà lập tức sa xuống.
“Dù sao Duy Đống nhà tôi cũng có bằng cao đẳng.”
Tám năm kết hôn.
Câu nói ấy bị bà đổi đủ kiểu để nhắc đi nhắc lại.
“Cô nhìn Thanh Á nhà người ta mà xem.”
“Người ta tốt nghiệp trường đại học danh tiếng đấy.”
“Hai đứa đứng cạnh nhau, tôi còn thấy ngại thay con trai mình.”
Cố Thanh Á.
Bạn học đại học của Trần Duy Đống.
Ba năm liên tiếp, hình nền điện thoại của anh ta đều là ảnh chụp lớp, mà Cố Thanh Á luôn đứng chính giữa.
Tôi từng bảo anh đổi tấm khác.
Anh ta chỉ lạnh nhạt đáp:
“Cô đừng nhỏ nhen như vậy.”
Tiệc tất niên công ty năm ngoái, anh dẫn tôi đi cùng.
Cố Thanh Á cũng xuất hiện.
Cô ta mặc váy xanh đen, đi giày cao gót mũi nhọn, tay nâng ly vang đỏ, vừa bước vào đã trở thành tâm điểm.
Mọi người đều chủ động vây quanh cô ta.
“Chị Thanh Á, nghe nói chị chuẩn bị thi công chức à?”
“Với bằng cấp của chị thì chắc chắn đỗ thôi.”
Ánh mắt Trần Duy Đống nhìn cô ta.
Tôi quá quen thuộc với ánh mắt ấy.
Trên đường về nhà, anh ta buột miệng nói:
“Nếu cô có được một nửa học vấn của Thanh Á thì cuộc sống nhà mình đâu đến mức này.”
Tôi không lên tiếng.
Trong đầu chỉ hiện lên mái tóc bạc trắng của bố.
Hiện lên con số 326.
Hiện lên những lần ông lặng lẽ trở về trong tuyệt vọng.
Mà hôm nay, những lời của điều tra viên vẫn quanh quẩn bên tai tôi.
707 điểm. Thủ khoa toàn thành phố.
Cái thành tích đó, tên người sở hữu lại không phải là tôi.
Vậy đó là tên ai?
Tôi gọi điện cho nhân viên điều tra.
“Chào cô Thẩm.”
“Anh có thể cho tôi biết, người đã sử dụng điểm số của tôi tên là gì không?”
Đầu dây bên kia im lặng hai giây.
Sau đó, anh ta đọc ra một cái tên.
Tôi nắm chặt điện thoại, đứng chết trân tại chỗ.
Cái tên đó, tôi đã nghe suốt tám năm qua.
Trong mỗi buổi tụ tập gia đình. Mỗi lần mẹ chồng mở miệng.
Mỗi lần chồng tôi thở dài.
“Cố Thanh Nhã.”
2.
Đêm đó tôi mất ngủ.
Cố Thanh Nhã. Cái cô “tốt nghiệp đại học danh giá” trong miệng Trần Duy Đống.
Cái cô “người ta xuất sắc biết bao” trong miệng mẹ chồng.
Ngôi trường đại học danh giá của cô ta, là dùng điểm của tôi để vào.
Cuộc đời xuất sắc của cô ta, là giẫm lên xương máu của tôi mà có.
Tôi nhớ đến bố. Ông đã đến Sở Giáo dục, đi tất cả năm chuyến.
Chuyến đầu tiên, nhân viên nói hệ thống không sai.
Chuyến thứ hai, ông mang theo bảng điểm thi thử của tôi, đối phương nói “điểm thi thử không được tính”.
Chuyến thứ ba, ông yêu cầu tra cứu bài thi gốc. Bị từ chối.
Chuyến thứ tư, bảo vệ chặn ông lại.
Chuyến thứ năm — mẹ tôi sau này mới kể lại, chuyến thứ năm, ông đã quỳ xuống.
Quỳ ngay trước cổng Sở Giáo dục. Nhưng không ai để ý đến ông.
Ông về nhà, bỏ ăn, ngồi ngoài ban công hút thuốc suốt một đêm.
Ba năm sau, ông nằm viện 47 ngày.
Ngày nhắm mắt, ông nắm chặt tay tôi.
“Duyệt Hà.”
“Bố vô dụng.”
Câu nói đó, tôi khắc cốt ghi tâm suốt 20 năm.
Hôm nay tôi mới biết. Không phải bố tôi vô dụng.
Mà là có kẻ đã đánh cắp cuộc đời tôi.
Hôm sau, tôi xin nghỉ làm.
Về quê. Mẹ tôi thấy tôi đột ngột về thì hơi ngạc nhiên.
“Mẹ, đồ của bố đâu rồi ạ?”
“Trên gác xép ấy con, trong cái rương.”
Tôi leo lên, tìm thấy chiếc rương cũ kỹ.
Bám một lớp bụi dày. Mở ra.
Bên trong là di vật của bố tôi.
Một chiếc đồng hồ cũ.
Vài cuốn sổ tay. Một xấp giấy ố vàng.
Tôi lật xấp giấy đó.
Tờ đầu tiên là bản phô tô thẻ dự thi đại học của tôi.
Tờ thứ hai là một tờ điểm viết tay — là điểm do chính bố tôi tự chấm.
Văn 130+, Toán 145+, Khoa học Tự nhiên 285+, Anh 140+.
Tổng điểm 700+.
Điểm ông chấm gần như trùng khớp hoàn toàn với những gì tổ điều tra báo cho tôi.
Bố tôi luôn biết. Tôi không hề thi trượt.
Tôi lật đến tờ thứ ba. Là một bức thư.
Người nhận: Phòng Thanh tra Sở Giáo dục tỉnh.
Thư viết kín ba trang.
Nét chữ xiên vẹo, có những chỗ giấy bị nhòe đi.
Là dấu nước mắt.
“Con gái tôi Thẩm Duyệt Hà, điểm thi đại học năm 2006 đã bị chỉnh sửa…”
“Tôi đã nhiều lần đến Sở Giáo dục thành phố phản ánh, đều bị từ chối…”
“Cúi xin cơ quan cấp trên xác minh…”
Thư đã viết xong. Nhưng chưa được gửi đi.
Ngoài phong bì đã dán tem, viết sẵn địa chỉ.
Nhưng không có dấu bưu điện. Ông đã không gửi.
Tại sao lại không gửi? Tôi lật đến trang cuối.
Ở một góc nhỏ, bố tôi dùng bút chì viết một dòng chữ lí nhí.
