Đêm Đầu Ở Nhà Mới, Tôi Gặp Chủ Nhà Đã Ch ế t Ba Năm

5.

Tôi muốn hỏi thêm, nhưng bà Chu đã lướt thẳng vào căn phòng của bà rồi đóng cửa lại.

Ma đóng cửa.

Tôi gõ cửa nửa ngày, bà không thèm để ý đến tôi.

Ngày hôm sau, mẹ tôi lên thăm.

Không đi một mình.

Bà đưa theo cả bác gái, dì hai, và anh họ.

Cả bốn người, tay xách hoa quả và sữa tươi, đứng trước cửa nhà tôi.

“An An, mẹ đến thăm con đây!”

Mẹ tôi cười tươi như hoa.

Tuần trước tôi lỡ tay gửi bức ảnh chụp thẻ nhân viên mới vào nhóm gia đình, bị mẹ phóng to ra soi nửa ngày, phát hiện tên công ty nghe xịn hơn chỗ cũ.

Thế là mẹ lên đây.

Nhưng tôi thừa biết đằng sau nụ cười này là cái gì.

Lần trước mẹ cười thế này, là đến mượn tiền tôi cho anh họ mở quán.

“Mẹ, sao mẹ lại lên đây?”

“Nghe nói con đổi việc mới, lương tăng lên không ít hả? Mẹ mừng quá nên lên thăm con.”

Bác gái chen vào cửa, đảo mắt nhìn khắp lượt.

“Chà, ba phòng ngủ một phòng khách cơ à? An An khá quá nhỉ, căn nhà này không rẻ đâu đúng không?”

“Cũng bình thường ạ.”

“Mua bao nhiêu tiền?”

“Không nhiều lắm.”

Dì hai cũng đi vào, ngồi xuống sô pha, vắt chéo chân.

“An An, dạo này anh họ con đang muốn mở quán trà sữa, còn thiếu chút vốn khởi nghiệp. Bây giờ lương con cao rồi, có thể cho anh mượn mười vạn không?”

Tới rồi.

Tôi biết ngay mà.

“Dì hai, cháu mới đổi việc, còn chưa được phát lương nữa.”

“Vậy con ứng trước ra đi, bọn trẻ các con bây giờ chẳng phải đều dùng thẻ tín dụng đó sao?”

Anh họ đứng ở cửa, cười hì hì.

“An An, coi như là em đầu tư, lúc nào có lãi anh chia phần cho em.”

Lần trước anh bảo mở quán thịt nướng cũng nói y như vậy.

Tiền mượn rồi, quán sập tiệm, một đồng cũng chẳng trả lại.

Tôi vừa định mở miệng từ chối, thì trong bếp vang lên một tiếng động lớn.

Xoảng!

Tất cả mọi người đều giật nảy mình.

Tôi chạy vào bếp xem —— một chiếc bát trên giá tự dưng rơi xuống, vỡ tan tành.

Bà Chu đang đứng cạnh giá để bát, nháy mắt với tôi.

Tôi cố nhịn cười, bước ra phòng khách.

“Xin lỗi mọi người, nhà này cũ rồi, đồ đạc hay bị rơi lắm.”

Sắc mặt bác gái hơi khó coi.

“An An, căn nhà này của cháu có phải là…”

“Có phải là gì ạ?”

“Không có gì.”

Bác ấy co rụt người lại trên sô pha.

—

Mẹ kéo tôi vào phòng ngủ, đóng cửa lại.

“An An, con hai mươi tư tuổi rồi, đến lúc tìm người yêu rồi đấy.”

“Mẹ…”

“Con nhìn chị họ con xem, bằng tuổi con mà con nó đã biết đi rồi kìa.”

“Mẹ, con không vội.”

“Con không vội mẹ vội! Không lấy chồng nữa là ế chỏng gọng ra đấy!”

Ngoài phòng khách, tivi bỗng tự động bật.

Âm lượng rất lớn.

Đang chiếu một chương trình thực tế về ly hôn, nữ khách mời đang khóc lóc kể lể: “Anh ta ngoại tình, lại còn bảo là do tôi chưa đủ tốt!”

Mẹ tôi sững người.

Bác gái ngoài phòng khách gọi với vào: “Ai bật tivi thế?”

Không ai trả lời.

Tivi lại tự động chuyển kênh.

Lần này là bản tin thời sự: “Một người đàn ông sau khi kết hôn đã bạo hành vợ, bị kết án ba năm tù.”

Lại chuyển kênh.

“Một cô gái mắc bệnh trầm cảm sau khi bị giục cưới…”

Bác gái đứng bật dậy.

“Cái tivi này có vấn đề hả?”

Dì hai cũng đứng lên.

“An An, căn nhà này của cháu… sao cứ có cảm giác ớn lạnh thế nào ấy?”

Anh họ đã đi ra đến tận cửa.

“Tự dưng con nhớ ra con còn có việc, con đi trước nhé.”

Ba người nối đuôi nhau ù té chạy.

Mẹ tôi đứng ở phòng khách, nhìn chiếc tivi vừa tự động tắt, sắc mặt cực kỳ phức tạp.

“An An, căn nhà này của con…”

“Mẹ, nhà không có vấn đề gì đâu. Chỉ là cũ rồi, đồ điện không được nhạy thôi.”

Mẹ tôi bán tín bán nghi liếc nhìn tôi.

“Vậy con ở một mình, chú ý an toàn nhé.”

“Con biết rồi.”

Tiễn mẹ về xong, tôi đóng cửa lại, dựa lưng vào cánh cửa.

“Bà ơi, bà ác quá.”

Bà Chu lướt ra ngoài, mang bộ mặt vô tội.

“Bà có làm gì đâu. Tivi tự nó bật đấy chứ.”

“Bát cũng tự nó rơi ạ?”

“Đúng, tự nó rơi.”

Tôi bật cười.

Cười xong, tôi nhìn bà.

“Bà ơi, sao bà lại đối xử tốt với cháu như vậy?”

Bà sững lại một chút.

“Ý cháu là sao?”

“Cháu chỉ là người thuê… à không, một người lạ mua lại nhà của bà. Bà giúp cháu tìm việc, giúp cháu đuổi bạn trai cũ, giúp cháu đối phó với họ hàng. Bà làm thế để làm gì?”

Bà Chu không nói gì.

Lướt đến bên cửa sổ, nhìn bóng đêm bên ngoài.

Im lặng rất lâu.

“Bà kể cho cháu nghe một câu chuyện nhé.”

Giọng bà khác hẳn ngày thường, mất đi cái vẻ lắm điều, trở nên rất nhẹ nhàng.

“Bà kết hôn năm hai mươi sáu tuổi. Lấy phải một người đàn ông, ông ta bắt bà ở nhà trông con, bà lại cứ khăng khăng đòi ra ngoài buôn bán. Ông ta bảo đàn bà con gái lộ mặt ra ngoài là mất mặt, bà bảo chết đói mới là mất mặt.”

“Cãi nhau ba năm, ông ta bảo một là nghe theo ông ta, hai là ly hôn.”

“Bà chọn ly hôn.”

Tôi nhìn bà.

“Sau đó thì sao ạ?”

“Sau đó bà sống một mình.”

Bà khẽ cười, một nụ cười rất nhạt.

“Đàn bà ly hôn ở cái thời đó, cháu biết người ta nói gì không? Người ta bảo bà khắc phu, bảo bà không an phận, bảo đời bà thế là xong.”

“Bà không tin. Tự mình bày một sạp hàng may vá, sau đó mở một cửa tiệm nhỏ, rồi sau nữa dành dụm tiền mua được căn nhà này.”

Bà ngừng lại một chút.

“Cuộc sống trôi qua không đến nỗi nào. Chỉ là… luôn luôn có một mình.”

“Bà không đi bước nữa ạ?”

“Đi bước nữa làm gì?” Bà trĩu môi, “Bà sống một mình đang yên đang lành, rước thêm một người về để chuốc lấy bực mình à?”

Tôi mỉm cười.

Nhưng bà không cười.

“Chỉ là đôi khi…” Giọng bà càng nhẹ hơn, “Nhìn thấy trẻ con nhà người ta, lại thấy tủi.”

“Bà nghĩ gì ạ?”

“Nghĩ nếu bà có một đứa con, thì sẽ trông như thế nào. Nếu bà có một đứa cháu gái, thì sẽ ra sao.”

Bà quay đầu lại nhìn tôi.

“Đời này bà chẳng thiếu thứ gì. Có nghề trong tay, có nhà cửa, có tiền tiết kiệm. Chỉ thiếu một… người thân.”

“Đến ngày Tết, nhà người ta náo nhiệt rộn ràng, bà lủi thủi một mình gói sủi cảo, gói đầy một bàn, ăn không hết, phải đổ đi quá nửa.”

“Lúc ốm đau, tự mình đi bệnh viện xếp hàng, tự mình truyền dịch, y tá hỏi ‘Người nhà đâu’, bà bảo không có.”

“Sau đó bà không đến bệnh viện nữa. Bệnh vặt thì ráng chịu, bệnh nặng… cũng cố chịu.”

Mắt tôi nóng lên.

“Bà…”

“Đừng ngắt lời, nghe bà nói hết đã.”

Bà lướt trở lại, ngồi xuống đối diện tôi.

“Bà mất lúc bảy mươi tám tuổi. Chết cô độc ngay trong phòng khách này. Ba ngày sau người ta mới phát hiện ra.”

“Hàng xóm bảo ngửi thấy mùi, nên mới gọi cảnh sát.”

Lúc nói ra câu này, giọng điệu của bà rất bình thản, như thể đang kể chuyện của ai khác.

“Bà không sợ chết. Bà chỉ sợ chết rồi mà chẳng ai hay.”

“Sống cả một đời, đến lúc nhắm mắt xuôi tay ngay cả một người nhặt xác cũng không có.”

Nước mắt tôi trào ra.

“Ngày cháu dọn vào, bà đã nhìn thấy cháu.”

Bà nhìn tôi, đôi mắt rất sáng.

“Cháu chuyển nhà một mình, thùng đồ nặng quá bê không nổi, ngồi bệt xuống đất thở dốc. Bà nghĩ thầm trong bụng, con bé này giống hệt bà hồi trẻ, bướng bỉnh cứng đầu.”

“Sau đó cháu phát hiện ra bà, sợ quá vác dép lê định phang bà.”

Tôi phá lên cười trong nước mắt.

“Thì bà cũng đâu thể nửa đêm nửa hôm ngồi lù lù trong bếp thế được.”

“Ngày nào bà chẳng ngồi trong bếp, trước đây đâu có ai nhìn thấy bà.”

Bà cũng cười.

Cười xong, bà nhìn tôi rất nghiêm túc.

“An An, cháu hỏi bà vì sao lại tốt với cháu.”

“Bởi vì cháu là người đầu tiên dọn vào đây mà không sợ bà.”

“Trước đây cũng có người dọn vào, nhìn thấy bà là bỏ chạy té khói. Có một gã buôn bất động sản, ở được ba ngày, ngày nào cũng chửi thề hùng hổ, bà nhìn ngứa mắt, gã tự ngã gãy chân.”

“Chỉ có cháu, nhìn thấy bà phản ứng đầu tiên là vác dép phang bà, phản ứng thứ hai là hỏi bà có muốn uống nước không.”

“Một con ma, mà cháu đi hỏi nó có muốn uống nước không.”

Tôi ngượng ngùng gãi đầu.

“Lúc đó não cháu bị chập mạch…”

“Không phải chập mạch. Mà là tâm cháu thiện.”

Giọng bà rất nhẹ, nhưng rất nghiêm túc.

“Đời này bà không có con cái, không có cháu gái. Nhưng nếu bà có một đứa cháu gái, bà mong nó sẽ giống cháu.”

“Không sợ chuyện, không chịu thua, dẻo miệng, mềm lòng.”

“Nên bà muốn đem chút bản lĩnh tích cóp được cả đời này, dạy hết cho cháu.”

Tôi nhìn bà, không thốt nên lời.

“Cháu đừng nghĩ nhiều,” Bà lại trở về dáng vẻ lắm điều thường ngày, “Bà chỉ là rảnh rỗi thôi. Một con ma ở trong nhà mấy chục năm, không tìm việc gì làm, chán muốn chết luôn ấy chứ —— à, bà đã chết rồi.”

Tôi bật cười.

Cười rồi cười, nước mắt lại rơi.

6.

Đêm đó tôi không ngủ.

Không phải không ngủ được, mà là không muốn ngủ.

Bà Chu ngồi trên sô pha phòng khách xem tivi, tôi ngồi bên cạnh, ôm chiếc gối tựa.

Tivi chiếu một bộ phim thời xưa rất cũ, bà xem rất chăm chú.

“Bà ơi, hồi trẻ bà tự mở tiệm may thật ạ?”

“Ừ. Bắt đầu từ việc bày sạp, sau đó thuê một cái mặt bằng, sau nữa thì mua được căn nhà này.”

“Đỉnh quá.”

“Đỉnh cái gì, chẳng qua là chết đói không được thôi.”

Miệng bà thì nói vậy, nhưng tôi thấy khóe môi bà hơi nhếch lên.

“Vậy bà… chưa từng nghĩ đến việc nhận nuôi một đứa trẻ sao?”

Bà im lặng một lát.

“Từng nghĩ rồi.”

“Sau đó thì sao ạ?”

“Sau đó đi hỏi, người ta bảo phụ nữ độc thân không đủ điều kiện.”

Giọng bà đều đều.

“Thời đó là vậy. Đàn bà chưa chồng, ngay cả tư cách nhận nuôi con cũng không có.”

Tôi há miệng, chẳng biết nói gì cho phải.

“Đừng có thương hại bà,” Bà lườm tôi một cái, “Chu Tú Lan bà đây cả đời này sống không tệ chút nào. Có tay nghề, có nhà cửa, muốn ăn gì thì ăn, muốn đi đâu thì đi. Còn hơn đứt mấy kẻ lấy chồng xong ngày nào cũng bị chửi mắng.”

“Chỉ là…”

“Chỉ là cái gì?”

“Chỉ là hơi cô đơn thôi ạ.”

Bà không đáp lời.

Bộ phim cũ trên tivi vừa khéo chiếu đến cảnh đón Tết, cả nhà quây quần bên bàn gói sủi cảo, rộn rã náo nhiệt.

Bà nhìn chằm chằm màn hình rất lâu.

Rồi vươn tay tắt tivi.

“Không xem nữa, phim này giả tạo quá. Làm gì có nhà nào đón Tết mà không cãi nhau.”

Tôi biết không phải bà chê phim giả.

—

Từ ngày hôm đó, cách chung sống của chúng tôi đã thay đổi.

Không phải xa lạ đi, mà là gần gũi hơn.

Trước kia bà giúp tôi, giống như chủ nhà chiếu cố khách thuê —— lo toan, nhưng vẫn giữ khoảng cách.

Bây giờ thì khác rồi.

Bà bắt đầu quản chuyện ăn uống của tôi.

Không phải kiểu nhắc nhở “Trong tủ lạnh có sườn” nữa, mà là thật sự trừng mắt nhìn tôi ăn.

“Bữa trưa cháu ăn gì?”

“Gọi đồ ăn ngoài ạ.”

“Đồ ngoài món gì?”

“Gà om vàng ạ.”

“Lại ăn ngoài! Cháu không cần cái dạ dày nữa à?”

“Bà ơi, cháu đi làm không kịp nấu cơm…”

“Không kịp? Cháu dậy sớm nửa tiếng không được à? Bà bảo cháu nghe, sáng mai bà dạy cháu làm cơm rang trứng, năm phút là xong, mang đến công ty làm cơm trưa.”

Bà bắt đầu quản chuyện ăn mặc của tôi.

“Sao cháu lại mặc đồ đen nữa rồi? Trẻ trung phơi phới mà ăn mặc như đi đưa đám thế.”

“Màu đen dễ phối đồ ạ…”

“Phối cái gì mà phối, da cháu trắng, mặc đồ màu sáng mới đẹp. Lấy cái áo màu vàng nhạt kia ra đây.”

“Cái đó hơi chật…”

“Chật thì sao? Trẻ thì phải mặc cho đẹp, đợi đến tuổi của bà muốn mặc cũng chẳng mặc được nữa —— à, bây giờ bà ngay cả quần áo cũng chẳng cần mặc nữa rồi.”

Bà bắt đầu quản chuyện ngủ nghê của tôi.

Mười một giờ đêm, đèn phòng khách tự động tắt.

Tivi tự động tắt.

Màn hình điện thoại tự nhiên tối om.